J璠rzej wi璚icki

Topografia czyli opis mazowsza. 1634

 

O Bia貫j Rawskiej

[...] Bia豉 podlega prawom ruskiego biskupa che軛skiego. Wr鏚 bardziej odleg造ch Mazowszan s造nie ona nie z wielkoci czy og豉dy, kt鏎ej tam nie ma w og鏊e, lecz z okolicznych rozboj闚. Szlachta tamtejsza nale篡 do najgorszego stanu i jako taka przez lekkomylno i zuchwalstwo sk這nna jest pope軟i ka盥y wyst瘼ek. Jest te postrachem dla bogatszych i warcholi si mi璠zy sob w nieujarzmionej swobodzie, mordach i podpaleniach. [...]

O G這wnie i najbli窺zych miasteczkach mazowieckich

[...] Odleg這 miejsca, na kt鏎ym le篡 Gostynin od P這cka wynosi dwadziecia cztery tysi鉍e krok闚. Nieco bli瞠j od niego jest G鉉in. Lecz Gostynin dla ciekawego podr騜nika nie posiada niczego godnego ogl璠zin opr鏂z zamku i kocio豉. W okolicy le蕨 Kutno i G這wno, a nieco bardziej odleg豉 Kiernozia, oddzielnie podleg貫 w豉dzy swoich pan闚. [...]

O Pomro瘸nach

[...] Opodal mieszkaj Pomro瘸nie, kt鏎zy nazw sw wywodz od rzeczki Mrogi; ludu tego niecne obyczaje i wiod鉍e do zguby zuchwalstwo znalaz這 wyraz w pieniach gminnych. Za pami璚i ojc闚 wr鏚 tych ludzi zab鎩stwa by造 rzecz tak powszechn, 瞠 w og鏊e za zaszczyt i rzecz godn uznania poczytywano szlachcicowi lub komukolwiek, jeli przynajmniej w豉snor璚znie kogo nie zabi. Lecz ju temperuj si dzikie charaktery, dzi瘯i stosunkom handlowym z s零iadami i wychowawczemu dzia豉niu praw. [...]

O gocinnoci

[...] Odleg這 mi璠zy Mszczonowem a Bolimowem wynosi dwadziecia cztery tysi鉍e krok闚. Mieszka鎍y tych stron s nieludzcy i niegocinni, co jest wyranie sprzeczne z obyczajem innych Mazowszan tak, 瞠 przechodnie [w璠rowcy] pozbawieni mo磧iwoci korzystania z gosp鏚 musz tam nawet w czasie niepogody i deszczu szuka schronienia w lesie lub nocowa pod go造m niebiem, co i mnie si raz przydarzy這 w czasie podr騜y tamt璠y. [...]

Stanis豉w Pazyra. Najstarszy opis Mazowsza J璠rzeja wi璚ickiego. Warszawa LSW 1974