Tymoteusz Lipiński

Nieco o świętopietrzu w Polsce

 

[...] Otóż wszystko, co z pism Naruszewicza, Czackiego i z archiwum głównego królestwa, dało się wyczerpnąć o Świętopietrzu w Polsce; a że wspomniałem na czele o przywileju Główna, przytoczę więc z tego zabytku prawodawstwa krajowego niektóre miejsca, z tem nadmienieniem: iż lubo krocie nadań i przywilejów miejskich przewertowałem, po raz wszakże pierwszy zdarzyło mi się znaleźć wyrażenie nadawcy, obowiązujące mieszczan do wnoszenia Świętopietrza. 

Początek owego przywileju, jest taki: „In nomine Domini amen. Quoniam cunctorum memoria perit factorum, nisi veridicis, realibus et publicis scriptis fuerint roborata, proinde nos Jacobus heres, dominusque oppidi Głowno, Subpincerna Sochaczov. de speciali donacione seren. Principis et Domini, Dni Ziemoviti D. G. Ducis Masovie noviter erecto, in iure solito et consueto civium civitatis Ravensis, quo uti consueverunt, ad noticiam tam presentium, quam futurorum perpetuam, deducimus per presentes." Poczem następuje 5 artykułów, w których objęte są powinności i daniny pieniężne przez mieszczan uiszczać się mające. Trzeci artykuł opiewa: „Denarium vero S. Petri, cui expedit semper importare tenebuntur." Zakończenie: „In cuius rei testimonium, sigillum nostrum est apensum. Datum et actum in Głowno in nostra curia, feria 6 in vig. S. Crispini A. D. 1427, presentibtis strenuis, nobilibus et honorabilibus viris: Dno Thoma de Walewice Vexil. Sochaczov. et Nicolao de Trassow Vexil. Ravensi terrarum, Joanne de Osse, Stanislao de Domaradzyn, Paulo de Domaradzyn heredibus, Stanislao de Strykow Plebano, et Bartholomeo Plebano de Brathoszewicze, ac aliis plurimis fide dignis hec sunt finaliter completa (1)." 

(1) Kopia urzędowa zdziałana 1823 r. z oryginalnego przywileju, znajdującego się w Głównie.— Miasteczko to nad rzeką Mrogą, leży na gościńcu idącym ze Strykowa do Łowicza. Już na początku 16 wieku, należało do rodziny Miszewskich, z tych Stanisław, wyjednał u Zygmunta I bawiącego w Wilnie przywilej 1522 r., uwalniający świeżo zgorzałe miasto od opłaty wszelkich podatków publicznych do lat 10, od czopowego zaś tylko na kwartał. (Ks. metr. 35, s. 813). Przychylając się August III do prośby dziedzica Baltazara Ciecierskiego Stolnika ziemi drohickiej, udzielił mu pod d. 9 stycznia 1745 r. przywilej, zaprowadzający jarmarki: na M. B. Gromniczną, w wigilią B. Ciała, w wigilią ś. Piotra i Pawła, i na ś. Mikołaj. (Ks. kancl. 102, s. 156.) — Podług taryfy 1775 r. Główno w Wtwie i ziemi rawskiej, własność, sukcessorów Ciecierskich, liczyło 60 domów opłacających po 5 zł. podatku podymnego. [...] 

Tymoteusz Lipiński. Nieco o świętopietrzu w Polsce.
Biblioteka Warszawska T 1. Warszawa 1847. W drukarni Stanisława Strąbskiego. Str. 284-286.