Henryk Rynkowski

DZIEJE G這wna

Od Autora. Dzieje Przedhistoryczne

Za這瞠nie miasta i jego rozw鎩 (I)

Za這瞠nie miasta i jego rozw鎩 (II)

Upadek miasta (I)

Upadek miasta (II)

Okres pierwszej wojny wiatowej w G這wnie

Rozw鎩 szkolnictwa w G這wnie podczas I wojny wiatowej

Koniec wojny w G這wnie (Rok 1918)

G這wno w wolnej Polsce, 篡wio這wy rozw鎩 miasta (I)

G這wno w wolnej Polsce, 篡wio這wy rozw鎩 miasta (II)

Owiata w G這wnie w latach 1918-1939

Opieka lekarska okresu mi璠zywojennego

G這wno w czasie II wojny wiatowej

Koniec wojny w G這wnie (Rok 1945)

Rozw鎩 szkolnictwa w G這wnie podczas I wojny wiatowej

Zburzenie Kalisza i mordowanie ludnoci polskiej przez wkraczaj鉍e wojska niemieckie wzbudzi造 og鏊n groz. Tote, gdy wojska rosyjskie wycofywa造 si z okolic G這wna wielu mieszka鎍闚 miasta uda這 si do Warszawy, a niekt鏎zy nawet dalej na wsch鏚. Mi璠zy uchodcami znalaz si r闚nie nauczyciel szko造 w G這wnie Wiktor G鏎ski. Po bitwie, podczas kt鏎ej cz miasta zosta豉 zniszczona, wielu wr鏂i這, wielu zaw璠rowa這 w g章b Rosji. Nauczyciel G鏎ski nie wr鏂i.

W pocz靖kach administracji okupacyjnej przyby這 do G這wna dw鏂h Niemc闚 堯dzkich - Szulc i Kling. Ci篹kie warunki 篡ciowe w υdzi zmusza造 wielu jej mieszka鎍闚 do emigracji. Do takich prawdopodobnie nale瞠li i przybysze. Nie maj鉍 nic lepszego do roboty, zacz瘭i uczy w opuszczonym budynku szkolnym. Nauka odbywa豉 si po polsku. Administracja wojskowa niemiecka nie przejawia豉 w pocz靖kach zainteresowania szkolnictwem. Nie zabraniano otwiera nowych szk馧, byle zapewni budynek i wynagrodzenie nauczycielowi. Stosunek Niemc闚 do okupowanego kraju polega na grabie篡 篡wnoci i materia堯w przemys這wych. W G這wnie zabrano dzwony kocielne, z mieszka rekwirowano klamki mosi篹ne, opony rowerowe, sk鏎y. Kraj zubo瘸造 przez eksterminacyjn gospodark carsk do reszty zniszczy豉 czteroletnia okupacja niemiecka.

Pozosta貫 po rz鉅ach moskiewskich szkolnictwo przedstawia這 si tragicznie. Przewa積ie na obszarze ca貫j gminy na kilkanacie wsi by豉 tylko jedna szko豉 z jednym nauczycielem. W豉dze carskie dopuszcza造 do zawodu nauczycielskiego najwi璚ej podatny do rusyfikacji element.

Od pocz靖ku okupacji niemieckiej inteligencja polska czyni豉 wysi趾i, aby otwiera nowe szko造. Organizowano kr鏒kie kursy pedagogiczne dla student闚 i maturzyst闚, kt鏎e przygotowywa造 nowe kadry nauczycielskie.

G這wno nale瘸這 administracyjnie do powiatu brzezi雟kiego. Niemcy nie zd嘀yli jeszcze ca趾owicie opanowa szkolnictwa, cho ju poobsadzali swoich inspektor闚 szkolnych. Patriotyczne nauczycielstwo usi這wa這 bojkotowa zarz鉅zenia niemieckich inspektor闚. W latach 1917-1918 staraniem miejscowych obywateli w G這wnie zacz皻o organizowa szkolnictwo. Powi瘯szono liczb klas, usuni皻o nauczycieli Niemc闚, ci鉚ni皻o do miasta nauczyciela z Toporowa, zaanga穎wano kilka nowych nauczycielek polskich. W 1918 r. nauka odbywa豉 si w dwu klasach starego budynku, donaj皻o dodatkowe izby i utworzono klasy w domach Gostkiewiczowej, Jezierskiego i w starej karczmie na Jastrz鉉ku. Powsta豉 szko豉 rozwojowa siedmioklasowa z klasami r闚noleg造mi. Czynnych by這 7 nauczycieli. Do szko造 ucz瘰zcza這 420 dzieci.

W latach 1916-1917 powsta豉 dru篡na harcerska, do kt鏎ej nale瞠li starsi ch這pcy szkolni i m這dzie w wieku poza szkolnym pod kierunkiem W豉dys豉wa Walczewskiego.

Mimo trwaj鉍ej wojny i administracji okupacyjnej, w por闚naniu do minionych rz鉅闚 carskich, G這wno wykaza這 swe zami這wanie do owiaty. Ka盥e dziecko, kt鏎e zg這si這 si, by這 przyj皻e, klasy by造 przepe軟ione. Je瞠li brak這 miejsca, wyszukiwano lokal i tworzono klasy r闚noleg貫. Kierownikiem szko造 by Henryk Rynkowski.

Dzieci w wieku przedszkolnym korzysta造 z dwu ochronek. Jedn prowadzi豉 Janina Perli雟ka w Domu Ludowym. Drug ochronk na Jastrz鉉ku prowadzi豉 Antonina R瑿owska.

Na podstawie fragment闚 drukowanych w latach 1994-2002 w miesi璚zniku Echo G這wna