SK主 NASZ R笈

WYSTAWA Z OKAZJI 570-lECIA g這wna (1997)

 

Wstecz   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   Dalej

 

 

Kalendarium dziej闚 miasta

1427

W wyniku intensywnych stara 闚czesnego w豉ciciela d鏏r, podczaszego sochaczewskiego Jakuba, ksi嘀 Mazowsza Ziemowit nada osadzie prawo miejskie che軛i雟kie w 1427 r. Jednoczenie mieszczanie g這wie雟cy otrzymali szereg przywilej闚.

1462

Decyzj Kazimierza Jagiello鎍zyka miasto b璠鉍e pod administracj ksi嘀靖 mazowieckich w章czone zosta這 wraz z ziemi rawsk do Korony i przesz這 pod administracj kr鏊ewsk.

1504

Rozw鎩 gospodarczy G這wna hamowa造 kl瘰ki 篡wio這we. W 1504 r. po瘸r zniszczy wi瘯szo zabudowa miejskich, tote kr鏊 Aleksander Jegiello鎍zyk pragn鉍 zapobiec upadkowi orodka, zwolni mieszka鎍闚 od obowi頊ku p豉cenia podatk闚 na okres 10 lat.

1522

Osiemnacie lat pniej miasto, kt鏎e jeszcze nie w pe軟i dwign窸o si ze zniszcze, ponownie ponios這 wielkie straty na skutek po瘸ru. Wzoruj鉍 si na swoim poprzedniku, Zygmunt Stary r闚nie zwolni mieszczan od obowi頊ku p豉cenia podatk闚, potwierdzaj鉍 zarazem wszystkie przywileje uprzednio nadane miastu. M鉅ra polityka kr鏊ewska umo磧iwi豉 ponowne zagospodarowanie orodka.

1676

Zast鎩 gospodarczy miasta spowodowa造 liczne wojny w po這wie stulecia. Znaczne straty materialne i ludnociowe ponios這 miasto w latach potopu szwedzkiego. Nie oszcz璠zi造 je r闚nie oddzia造 wojskowe podczas rokoszu Lubomirskiego w 1665 r. tote przeprowadzony w 1676 r. spis wykazywa zaledwie sze熛ziesi璚iu czterech mieszka鎍闚.

1777

W pierwszych latach osiemnastego wieku niezbyt dobr sytuacj ekonomiczn pogorszy豉 panuj鉍a zaraza. Miasto, kt鏎e nie zd嘀y這 si jeszcze dwign寞 ze zniszcze wojennych, zn闚 zubo瘸這 i podupad這. Pewne symptomy poprawy wyst雷i造 dopiero w drugiej po這wie tego stulecia. Dekret kr鏊a Augusta III Sasa pozwala miastu na organizowanie czterech jarmark闚 rocznie. G這wno zacz窸o powoli podnosi si z upadku. W 1777 roku spis wykazywa ju 60 dom闚, zamieszka造ch przez oko這 360 mieszka鎍闚, kt鏎ych g堯wnym r鏚貫m utrzymania by這 rolnictwo, drobny handel oraz us逝gi.

1793

Po drugim rozbiorze Polski, miasto znalaz這 si pod panowaniem pruskim. Przydzielono je wi璚 do nowo utworzonej przez zaborc jednostki administracyjnej - kamery kaliskiej.

1870

Czasy Ksi瘰twa Warszawskiego i Kr鏊estwa Kongresowego nie wywo豉造 w G這wnie wi瘯szych zmian gospodarczych. Jedynie liczba ludnoci miasta wykazywa豉 sta章 tendencj zwy磬ow. W 1810 r. G這wno liczy這 633 mieszka鎍闚, w roku 1857 - 1620 i 74 budynki mieszkalne. Podstawowym r鏚貫m utrzymania g這winian by這 nadal rolnictwo, rzemios這 oraz handel, kt鏎y znacznie si o篡wi. Targi w miecie odbywa造 si co tydzie, jarmarki osiem razy w roku. G堯wnym przedmiotem handlu by這 zbo瞠, byd這 oraz konie. Polityka w豉dz Kr鏊estwa Kongresowego zmierza豉 do uprzemys這wienia orodk闚 le蕨cych w bliskim s零iedztwie G這wna: υdzi, Pabianic, Zgierza, Aleksandrowa i innych. Niestety, 闚czeni w豉ciciele miasta nie przywi頊ywali do tej kwestii nale篡tego znaczenia. Kiedy po upadku powstania styczniowego ziemie polskie sta造 si aren represji, w 1870 r. G這wno wraz z 41 innymi orodkami utraci這 prawa miejskie. Samo miasto za wcielono do gminy Bratoszewice.

1903

Ponowne o篡wienie gospodarcze miasta wi頊a這 si z przeprowadzeniem w 1903 r. przez G這wno linii kolejowej 章cz鉍ej Warszaw z υdzi. Otrzymane po章czenie z miastem, kt鏎e w tym czasie stanowi這 wielki orodek przemys這wy, okaza這 si dla G這wna bardzo korzystne.

Ze wzgl璠u na blisk odleg這 od υdzi oraz pi瘯no okolicy zacz瘭i si pojawia tutaj pierwsi letnicy poszukuj鉍y wypoczynku na 這nie natury. Do G這wna dotar te przemys. W pocz靖kach naszego stulecia, istniej鉍 prymitywn walcowni, zatrudniaj鉍 zaledwie 100 robotnik闚, wykupi豉 po po瘸rze rosyjska sp馧ka akcyjna "Kolemgin". Po pe軟ej modernizacji obiektu, zak豉d zatrudnia oko這 400 os鏏.

1914

Wybuch pierwszej wojny wiatowej przekreli na d逝窺zy okres czasu otwieraj鉍 si przed G這wnem prosperit gospodarcz. Wojna przynios豉 miastu ogromne zniszczenia, oko這 25% budynk闚 uleg這 zburzeniu, a poniesione straty powi瘯szy豉 jeszcze rabunkowa gospodarka okupanta niemieckiego.

1918

Uzyskanie niepodleg這ci - rozbrajanie Niemc闚 w G這wnie.

1920

Wojna z bolszewikami i udzia w niej g這winiak闚.

Zniszczenia wojenne sprawi造, 瞠 pierwsze lata niepodleg這ci nie by造 豉twe. Trudnoci powi瘯sza這 og鏊ne zubo瞠nie ludnoci oraz pot璕uj鉍a si inflacja, hamuj鉍a rozw鎩 rzemios豉 i handlu. Stopniowo jednak 篡cie zacz窸o wraca do normy.

W 1920 r. wznowi豉 produkcj odlewnia oraz walcownia miedzi i mosi鉅zu. W roku 1924 zak豉d wraz z maj靖kiem ziemskim wykupi豉 sp馧ka akcyjna "Norblin, Bracia Buch i Werner". Nowi w豉ciciele przebudowali obiekt, zmodernizowali park maszynowy oraz wyposa篡li zak豉d w si這wni i kot這wni, co pozwoli這 wyeliminowa przestarza造 nap璠 wodny i zast雷i go energi elektryczn. Zak豉d w G這wnie, stanowi鉍y fili fabryki mieszcz鉍ej si w Warszawie, zatrudnia wkr鏒ce oko這 tysi鉍a robotnik闚. Wytwarzano w nim p馧fabrykaty do produkcji plater闚 oraz rozmaite wyroby z miedzi i mosi鉅zu. Wkr鏒ce zacz窸y powstawa inne fabryki. Na Swobodzie firma Epstein uruchomi豉 produkcj maszyn rolniczych. Powsta豉 r闚nie fabryka maszyn m造雟kich, zak豉d krochmalu i kafli, cegielnia, tartak oraz dwa zak豉dy lusarsko-mechaniczne. Czynne tak瞠 by造 trzy m造ny.

1925

W roku tym G這wno odzyska這 prawa miejskie. Miasto zacz窸o si rozbudowywa. Powsta這 osiedle dom闚 przyfabrycznych. Walory rekreacyjne okolicy powodowa造 w sezonie letnim (g堯wnie z υdzi) coraz liczniejszy nap造w wczasowicz闚 szukaj鉍ych tutaj odpoczynku. Ruch turystyczny w znacznym stopniu wp造wa na coraz wyraniejsze o篡wienie 篡cia gospodarczego.

1931-1939

Na pocz靖ku lat trzydziestych w豉dze miejskie rozpocz窸y starania o powi瘯szenie obszaru miasta. W 1935 r. w章czono do niego przedmiecia. Na nowych terenach powstawa造 kolejne osiedla oraz miejsca wypoczynkowe.

Obok licznych kwater prywatnych mo積a by這 wynaj寞 pokoje w czterech pensjonatach. Na trasie 鏚-G這wno kursowa w sezonie letnim r闚nie specjalny poci鉚, gdy nap造w letnik闚 osi鉚a liczb kilku tysi璚y.

W G這wnie dzia豉造 dwie szko造, teatr amatorski, dom ludowy, wietlica, biblioteka itp.

U schy趾u okresu mi璠zywojennego G這wno by這 dobrze rozwini皻ym orodkiem miejskim oraz znan miejscowoci wypoczynkow. O tempie w jakim dokonywa造 si zmiany miastotw鏎cze najlepiej wiadczy wzrost liczby mieszka鎍闚; w 1939 r. by這 ich w miecie oko這 9 tysi璚y.

1939-1945

Podczas okupacji G這wno znalaz這 si na obszarze Generalnej Guberni. Nast雷i zorganizowany rabunek polskiego mienia i wysiedlanie ludnoci polskiej. Setki rodzin znalaz這 si bez rodk闚 do 篡cia. Walka konspiracyjna z okupantem trwa豉 od pierwszych do ostatnich dni wojny. W miecie i okolicy rozwin像 si zorganizowany ruch oporu. Do walki stan窸y oddzia造 Batalion闚 Ch這pskich i Armii Krajowej.
G這wno zosta這 wyzwolone w dniach 18-19 stycznia 1945 r.

Fragment planu klucza g這wie雟kiego z 1802 roku

Dw鏎 "Zabrzenia" hr. Aleksandry Komorowskiej